Gölge Öğretmen Kimdir?

Ülkemizde halk arasında “gölge öğretmen” olarak geçen ve kaynaştırma öğrencilerinin sınıf içi uygulamalara ve derslere katılımına destek olan kişiler resmi kaynaklarda “kolaylaştırıcı kişi” olarak adlandırılmaktadır.

“Özel gereksinimli çocukların kaynaştırma eğitiminde faydalanılan gölge öğretmen nedir, faydaları ve sınıftaki temel sorumlulukları nelerdir?” Tohum Otizm Vakfı Bilimsel Danışma Kurulu Üyemiz Prof. Dr. Bülbin Sucuoğlu yanıtladı.

Gölge Öğretmen Kimdir?

Gölge öğretmen, resmi kaynaklarda kolaylaştırıcı kişi, erken yıllardan itibaren okul öncesi, ilkokul ve sonraki dönemlerde, özel gereksinimli bir çocukla bireysel olarak çalışan yardımcı öğretmen olarak tanımlanabilir.

Gölge öğretmen çocuk için öğrenme fırsatlarını belirlemek, güçlüklerle karşılaştığı öğretim ortamını uyarlamak ve çocuğun kendisine gereksinimi olduğu durumları fark etmek üzere yoğun ve nitelikli eğitim almış kişidir.

Sorumlulukları Nelerdir?

Gölge öğretmenin temel sorumluluğu, okul öncesi kurum ya da ilkokulda olan özel gereksinimli çocuğa ipucu sunmaktır. İpuçları en ılımlı şekilde sunulmalı, örneğin çocuğun yanında durarak “hadi git oyna” ya da “hadi yaz” yönergelerini çocuğa doğrudan sunmak yerine, bu görevleri yerine getirebilmesi için ipuçlarını (görsel ipuçları ya da etkinlik çizelgeleri) önceden hazırlayarak, beklenen görevin ipuçları ile yerine getirilmesini sağlamalıdır.

  1. Özel gereksinimli öğrencinin sınıf ortamında uygun davranışları sergilemesini sağlar.
  2. Gerekliyse sınıf içi ödevlerini ve görevlerini tamamlaması için çocuğa rehberlik eder.
  3. Çocuğun bireyselleştirilmiş eğitim planındaki öğretimsel hedeflere ulaşmasını sağlar.
  4. Çocuğun gelişmesi ve öğrenmesine ilişkin veri toplar.
  5. Öğrencinin gelişimini izleyerek aile ve öğretmenlerle düzenli olarak paylaşır.

Gölge Öğretmen Olmak İçin Gereken Nitelikler

Gölge öğretmenin sorumluluklarını yerine getirmesi için belli dersleri içeren bir eğitim programını tamamlamış olmalıdır. Otizm spektrum bozukluğu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), gelişim yetersizlikleri ve özel öğrenme güçlüklerine ait dersler bu programda yer almalıdır.

Gölge öğretmen çocuk gelişimi, erken çocukluk eğitimi ve / veya özel eğitim öğretmenliği alanlarında eğitim almış olmalıdır. Ancak önemli olan gölge öğretmen adaylarının mutlaka sınıf içi uygulama deneyimleri olmasının sağlanmasıdır. Nitelikli eğitim almış olan kişiler, özel gereksinimli çocuğun sadece yetersizliklerine değil, güçlü yönlerine de odaklanarak, çocuk için gerçekçi öğretimsel hedefler belirleyecek, sınıf öğretmeni ile iş birliği ile çalışabilecek ve farklı öğretim yöntemlerini kullanarak çocuğun öğrenmesini sağlayacaktır.

Neden Önemlidir?

Nitelikli bir gölge öğretmen, çocuğun hem akademik hem sosyal gelişimini destekleyerek, bağımsızlık kazanmasına katkıda bulunur. Ayrıca öğretmen, aile ve okul arasında etkili bir iş birliği kurulmasını sağlar. Bu destek sayesinde öğrenci, bütünleştirilmiş eğitim ortamlarında daha başarılı olur.

Kaynak Önerisi

Konu hakkında detaylı bilgi edinmek için Prof. Dr. Bülbin Sucuoğlu tarafından hazırlanan “Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar ve Bütünleştirme” raporuna ulaşabilirsiniz.

Rehberlik Birimi

Ücretsiz eğitsel değerlendirme randevusu alın.